Internationale Schakelklas: werken met taal en trauma's

14-04-2016 Onderwijs Redactie

ZUTPHEN – Sinds 1 februari is de Internationale Schakelklas (ISK) actief in Zutphen. Hier krijgen 41 leerlingen tussen de 12 en 18 jaar les in Nederlands en rekenen.

Bijzonder aan deze leerlingen is dat zij ooit allemaal vluchteling waren. “Sommige hebben echt een trauma”, vertelt Freerk Boekelo, teamleider bij de ISK, “school is voor hen een veilige haven.”

Trauma's en cultuur
De leerlingen komen uit verschillende landen zoals Eritrea (24), Syrië (14), Irak (2) en Afghanistan (1). “Het zijn allemaal alleenstaande, minderjarige leerlingen. Ze zijn hier alleen naar toe gevlucht.”

Hoewel de leerlingen zich volgens Boekelo meer thuis beginnen te voelen hier (“ze beginnen puberaal gedrag te vertonen”) zijn er ook een hoop aspecten om rekening mee te houden door cultuurverschil of trauma's.
“Een simpel voorbeeld is op tijd komen. In Nederland ben je op tijd als je er half negen bent. Tien over half negen niet. Dat moet wel uitgelegd worden.”

Ook trauma's spelen een rol: “Ik kwam de klas binnen en tikte een schouder aan van een meisje om te vragen hoe het met haar gaat, zij schrok enorm. Dat doe ik dus niet meer.”

Volgens Boekelo is het nog steeds aftasten wat wel en niet kan. Wat bij iedereen de trauma's zijn weten de docenten zelf ook niet. “We vragen er niet naar. Ook al zien we soms de littekens zitten.” Er was zelfs een leerlingen die naar het ziekenhuis moest om scherven uit het been te halen.

“School is echter de veilige haven, daarom houden wij de deuren dicht voor anderen”,  aldus Boekelo, “In Eritrea heeft de overheid soms een lange arm, dus deze leerlingen houden we uit de publiciteit.”

Les
Op de veilige haven gaat school gewoon door. “Ze krijgen 28 uur les per week.” Hier leren ze vooral Nederlands en Engels. De lessen worden gegeven door docenten van de middelbare scholen in Zutphen, die voor de ISK een samenwerking aan zijn gegaan. “Er staat één docent per 12 leerlingen, en per twee klassen is er een onderwijsassistent.”

Boekelo: “Het niveau verschilt enorm. We hebben jongeren die op praktijkschool niveau zitten en anderen op gymnasium niveau.”
“Vooral de Syriërs zijn van hoog niveau. Zij vragen ondertussen ook al zelf naar maatwerk.” De taal leren gaat de een ook beter af dan de ander: “Een Afghaans meisje kan al redelijk Nederlands. Sommige hebben via YouTube of de Nederlandse televisie al geprobeerd de taal te leren.”
In de lessen wordt van de leerlingen verwacht dat zij onderling ook Nederlands spreken.

Hoewel nu vooral op taal en rekenen de nadruk ligt, naast maatschappelijke oriëntatie, sociale vaardigheidstraining en bewegingsonderwijs, zal dat in de toekomst uitgebreid worden. Dan zullen ook vakken als wiskunde, Engels en aardrijkskunde toegevoegd worden.

Uiteindelijk moeten leerlingen die na één of twee jaar voldoende bagage hebben meegekregen doorstromen naar regulier voortgezet onderwijs. Met Aventus worden gesprekken gevoerd voor de oudere leerlingen om door te stromen naar het MBO.

Waterstraat
Op dit moment krijgen de leerlingen les in de Witte Vleugel van het oude stadhuis. Binnenkort zullen zij verhuizen naar de Waterstraat. De omgevingsvergunning om onderwijs te geven hier, is verleend.

Voor omwonenden is hier een klankbordgroep opgericht. Hier kunnen zaken als overlast en de verbinding van de ISK met de omgeving aan bod komen. De insteek is om samen met de bewoners te monitoren wat opvalt om vervolgens maatregelen te nemen als dat nodig is.
In de toekomst zal het aantal leerlingen uitbreiden. Tot de zomer zullen er nog 20 tot 30 leerlingen bijkomen. Na de zomer ongeveer 60. Tegen die tijd zal de ISK zo'n 20 mensen in dienst hebben.

Wethouder Patricia Withagen en Boekelo zijn blij met hoe het nu loopt: “Er zijn op dit moment geen meldingen van overlast.” zegt Boekelo, “Ook zijn wij blij met de omgeving. We hebben nog niks negatiefs gehoord. Wel kritische geluiden, maar dat is goed. Ik ben blij dat we ook met deze geluiden constructief om tafel kunnen zitten.”



Gerelateerd